Dag #2 Combitour stad, land en water
“Goedemorgen!”
Dag twee van onze combinatiereis “stad, land en water” begint goed met een gesprek met Marlies en André, onze vriendelijke gasten. De twee verhuren niet alleen chalets, hooibergjes en pipowagens maar exploiteren ook een bootverhuurservice direct aan de Vecht, én ze zijn ook boeren. ...en zijn heel relaxed. Willen we graag een boottocht maken? En of! Direct tegenover hun eeuwenoude boerderij liggen de sloepen aan de Vecht afgemeerd: klassieke exemplaren van zwart hout met rode bies en groene dekken, waar vroeger vee en groenten mee werden vervoerd, en moderne, lichtere sloepen van aluminium.

Bruggen, bier en prentenboekmotieven
André start de motor en we tuffen richting Weesp. Dit vestingstadje maakte deel uit van de Nederlandse waterlinie, een verdedigingswerk dat sinds 2021 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat. “Bij een aanval kan het land tot een diepte van veertig centimeter onder water komen te staan, waardoor paarden, ruiters en zwaar materieel vast komen te zitten.” Maar aan de Vecht is het lange tijd idyllisch geweest: de oevers zijn omzoomd met woonboten, sommige met een waarde van miljoenen euro's. De boten en kano's glijden voorbij en de koeien grazen zoals op een ansichtkaart op de oever. Rechts ligt Fort Uitermeer, ooit onderdeel van de waterlinie, nu ingrijpend gerenoveerd en met restaurant PorterHouse - een plek om te dineren met uitzicht op de rivier.
Een museum dat (iets) bewegen wil
We zouden voor altijd naar deze twee kunnen luisteren, maar we moeten terug: Hilversum wacht. En daarmee een onverwachte ontdekking: Museum Hilversum in het hart van de stad. In het neorenaissancegebouw met banketbakkerstoren was ooit het stadhuis gevestigd en is nu het Fotografiemuseum Midden Nederland gevestigd. Het begin is al spectaculair: de moderne, ronde nieuwbouw, geheel wit ingericht, grenst aan de voormalige raadszaal, een open ruimte met classicistische elementen in originele kleuren, warme houtsoorten en prachtige plafondschilderingen. De open zalen met de kunstwerken zijn gegroepeerd rond een rond atrium dat voor veel lichtinval zorgt (kijk zeker naar boven!). Susanne, de fotograaf, is opgetogen. Ik ook, dat hadden we niet verwacht.

Atrium in Museum Hilversum
Nog meer onder de indruk zijn we van de tijdelijke tentoonstelling ‘Movements’. Tien fotografen vertellen de verhalen achter hun sportfoto's - over mensen die zich verzetten tegen de heersende normen en de samenleving willen veranderen. Zoals in de fotoserie van Maen Hammad over skaters in Palestina die een wereld creëren die parallel loopt aan de ‘bezette werkelijkheid’ waarin gemeenschap en cohesie het allerbelangrijkste zijn. De grootformaatbeelden van de Iraanse Newsha Tavakolia, die met de serie ‘Listen’ een stem wil geven aan zangers die onderdrukt worden door het regime in Teheran, zijn oorverdovend. De vrouwen op de geënsceneerde portretten dragen rode bokshandschoenen – een symbool van hun strijd.
Onder de indruk verlaten we het museum voor een koffie om de hoek. We komen terecht bij Lennox - en het blijft niet bij de heerlijk geserveerde en lekkere koffie. Ik vond het broodje miso-aubergine met granaatappelpitjes, komkommer en sesammayonaise erg lekker, Susanne neemt de zelfgemaakte carrotcake met roomkaastopping en coulis van mango-passievrucht. Het ziet er niet alleen prachtig uit, het smaakt ook heerlijk!
Een verzamelkunstwerk
Van het oude stadhuis is het nog geen tien minuten naar het nieuwe stadhuis - en toch is het een reis door de tijd. Het gele, volledig asymmetrische baksteencomplex licht op op het eerste gezicht. Een torenhoge toren, verticale en horizontale projecties, 'in elkaar vallende' bouwdelen, raamstroken als gevelscheidende elementen en sierbanden: het Stadhuis, gebouwd door gemeentearchitect en stedenbouwkundige Willem Marinus Dudok, is een monumentale sculptuur. Dudok, die wordt beschouwd als de vader van het Nederlandse modernisme, ontwierp het wereldberoemde ensemble bijna 100 jaar geleden. Hij had een blijvende impact op Hilversum met zijn stadsuitbreidingen (waaronder de bekende tuinsteden), woningcomplexen en een groot aantal scholen.

Stadhuis in Hilversum
We hebben met Marion afgesproken in het Dudok Architectuurcentrum (DAC), zij is vanmiddag onze gids. Op weg naar haar zijn Susanne en ik een beetje verdwaald, maar dat maakt niet uit want we komen dichter bij Dudok. En je merkt dat de strakke, bijna militair aandoende buitengevel contrasteert met het weelderige Art Nouveau-decor en het kleurrijke interieur. “Dudok heeft aan elk klein detail gedacht”, vertelt Marion tijdens onze tour. “Hij ontwierp het hele interieur: tapijten, meubels, lampen en zelfs de burgemeestershamer en zijn eigen lettertype.” Als ze vertelt dat hij de cadeaus van politici en andere gasten zelf in opdracht heeft laten uitvoeren, moeten we lachen.

Weelderige Art-Nouveau interieur in het Stadhuis Hilversum
Vergaderzaal, raadszaal, trouwzaal... Elke kamer, hoe klein ook, is uniek: de sfeer wordt zorgvuldig afgestemd op de betreffende functie - van de materialen tot de aankleding, stoffering, etikettering, decoratie en verlichting. “Dudok was zoiets als een waakhond”, lacht Marion. “Hij heeft zijn hele leven gevochten tegen onnodige inmenging in ‘zijn’ gemeentehuis.” Succesvol! Als ze de beroemde schuine schaduwopeningen tussen de stenen buiten aanwijst, ons de betoverdende waterpartijen laat zien, vertelt ze dat Dudok de gele stenen speciaal heeft laten bakken. De hitte haalt ons in, 30 graden – nogal ongebruikelijk voor Nederland. Daarom besluiten we tot plan B: terug naar Gooiland en “het water in”.
Een dorp in een stad
We maken een omweg over de Dudokroute, die in de voetsporen van de uitzonderlijke architect door de stad naar de Bloemenbuurt leidt. De Bloemenbuurt is iets heel bijzonders: de eerste sociale woonwijk die in opdracht van een gemeente is ontwikkeld. De visionaire Dudok creëerde hier een arbeiderswijk met tal van openbare gebouwen – waaronder badhuizen, een leeszaal en scholen – maar ook speeltuinen en parken zoals de Kastanjevijver. Door veel pleinen en hofjes te ontwerpen bevorderde hij de sociale cohesie, waar ook de centraal gelegen publieke voorzieningen aan bijdroegen. Als je verdwaalt op een van de binnenplaatsen, wil je niet meer weg; zo gezellig is het daar.

Ook aan de arbeiderswoningen besteedde Dudok aandacht aan details. Let op het huisnummer en de stijlelementen van de deur.
Voor de arbeiders ontwierp Dudok eenvoudige, betaalbare appartementen en huizen die licht, uitnodigend en vooral hygiënisch waren. Hoewel ze op elkaar lijken, zijn er overal kleine verschillen. Ook hier liet hij niets aan het toeval over: over elk detail – van de huisnummers tot de brievenbussen – was goed nagedacht. Wij zijn erg onder de indruk van deze wijk, die de charme van een klein dorp uitstraalt. Terwijl we op zoek waren naar de leeszaal in Anemonenstrat, vroeg een buurtbewoner ons of ze kon helpen. Als we vragen naar de leeszaal en ook haar mooie huis prijzen met de groene deur en de luiken, moet ze lachen: “En kom je speciaal hiervoor uit het buitenland hierheen?” . Wat voor haar heel gewoon is, is voor ons heel bijzonder.
In en om het water
Maar nu roept het water! Marlies vertelde vanochtend over een zwemgedeelte niet ver van haar boerderij in de Spiegelplas die alleen te voet of met de fiets te bereiken is. Wij zijn niet de enigen die hiervan op de hoogte zijn, maar het is al laat in de middag en velen vertrekken al. We krijgen dus een plekje op de houten zwemsteiger en springen meteen in het uitzonderlijk heldere water. De zon staat al laag en wordt weerspiegeld in het water. Schitterend! We willen niet weg, maar onze magen knorren. We hebben trek!.

Heerlijk eten op een droomterras aan het water bij Restaurant 1244
Na ruim een half uur bereik je via een wonderlijke waterwereld, de Ankeveensche Plassen, het idyllische dorpje Ankeveen en daarmee Restaurant 1244. We hadden niet gereserveerd, maar hebben toch een plekje weten te bemachtigen op het terras vrijwel direct aan het water. Een leuke plek. De romantiekfactor wordt groter als er in de ondergaande zon een kanovaarder op ons af peddelt. Als het eten goed is... dan is het perfect! Mijn gegrilde tonijn is goed, de aardappelgratin ook, de Pimientos de Padron zijn knapperig. Ook de salade van Susanne met geitenkaas is een topper - goed gekozen! Als we tijdens onze spijsverteringswandeling door het schattige dorp een mooi huis te koop tegenkomen, zijn we het erover eens: “Hier willen we wonen.” Maar voor vandaag gaan we naar de zeer comfortabele bedden van het Amrâth Hotel Lapershoek. Welterusten!
Amrâth hotel Lapershoek
Etappe 16 van de Noord-Hollandpad biedt de aantrekkelijke mogelijkheid om natuur en stad te combineren. De Amrâth-keten, met twee hotels in Hilversum, ligt dichtbij etappe 16. We verblijven in Lapershoek, in een prachtige villa vlakbij het park. Het 4-sterrenhotel kijkt, net als alle 13 hotels in de keten, terug op een bijzondere geschiedenis. Het werd rond 1900 gebouwd voor een notaris en beleefde vanaf 1960 spannende tijden, toen het de thuisbasis werd van Radio Veronica, een populair piratenradiostation. Vanaf 1980 is het een hotel, met twee junior suites en 80 kamers. “Maar de radiomensen kwamen elke vijf jaar voor een maand terug, huurden het hele hotel af en zonden vanaf hier uit”, zegt hoteldirecteur David Gonzalez enthousiast. Leuk, vinden wij. Net als de uitstekende bedden, de wintertuin, het geweldige ontbijt, de huurfietsen en de gratis parkeerplaatsen.

Extra tips
Absolute aanraders zijn twee heel verschillende locaties vlakbij etappe 16: De Groene Afslag en het Singer Laren. Met de Groene Afslag – vernoemd naar de afrit van de snelweg om de hoek – heeft kunsthistoricus en ondernemer Lucas Mol iets heel bijzonders gecreëerd: een duurzaam paradijs op het platteland met veel ‘piratenflair’ dat tevens een veganistisch café-restaurant is, co-working space, biologische markt, concertpodium en de veranderschool: een ontmoetingsplek voor mensen en bedrijven die de wereld een stukje groener, duurzamer en beter willen maken.
Een ander prachtige plek is het Singer Laren, dat in Villa De Wilde Zwanen een museum, theater en restaurant combineert tot een spannend ensemble van oud en nieuw. Het herbergt de belangrijke kunstcollectie van het Amerikaanse echtpaar Anna en William Singer en toont jaarlijks meerdere tijdelijke tentoonstellingen. We zitten lange tijd in stilte voor de fotoserie ‘The Day I Became Another Genocide Victim’ van Barry Salzman, die bestaat uit 100 ‘portretten’ van Rwandese oorlogsslachtoffers. De kunstenaar bezocht de opgravingslocatie van een massagraf in Rwanda en laat op elke foto zien wat de slachtoffers op hun laatste dag droegen. “Ik had mijn favoriete schoenen aan, maar er was er één kwijt” of “Ik droeg mijn jurk met het bloemmotief, ik kreeg er altijd een goed humeur van” - staat ?te lezen ?in de onderschriften van de foto's. De stilte in de prachtige bloemen- en beeldentuin doet nu extra goed.

Met verdere medewerking van:
Visit Gooi en Vecht
Goois Natuurreservaat
Susanne Völler is schrijfster van reisboeken en journaliste en woont in Keulen. Ze houdt van wandelen, fietsen, zwemmen – alles wat je buiten kunt doen. En ze houdt van reizen, naar streken en landen dichtbij en ver weg, en altijd naar Nederland, dat ze al sinds haar kindertijd bezoekt. Ze schrijft hierover in haar boeken (www.dumontreise.de/magazin/autoren/susanne-voeller.html) en op haar reisblog, die ze samen met een vriendin runt: vollcool-reisen.de.
Susanne Troll is fotograaf en fotoredacteur in Keulen. Een van haar belangrijkste aandachtspunten is reisfotografie, waar ze zich – zoals je kunt zien – met een scherp oog en veel liefde aan wijdt. Samen met Susanne Völler reist ze veel door Nederland en legt haar reizen vast in foto's. Daarnaast werkt ze freelance als fotoredacteur voor diverse uitgeverijen, waaronder DuMont Reiseverlag, Marco Polo en MairDuMont. Je kunt haar foto's bekijken op www.susanne-troll-fotografie.de.